İlk ortaya çıktığı günden itibaren, aşı çalışmaları yapılan SARS-CoV-2 virüsü için aşı çalışmaları nibayet olumlu sonuç vermeye başladı. %90 etkili Covid-19 aşısı duyurusuyla birlikte dünya genelinde olumlu hava etkisini göstermeye başladı.

%90 etkili Covid-19 aşısı

Covid-19 aşısı çalışmalarını yürüten birden fazla kuruluş bulunmakta. Bu kuruluşların ürettiği aşılardan biri de yerli aşı olarak tasarlanan Covid-19 aşısı. Yerli aşının çeşitli denetleri yapılsa da şuan yabancı kaynaklı aşı çalışmalarının aşırı hızlı bir şekilde ilerlediği görülmekte. Normal zamanlarda aşı çalışmalarının 8-10 yıl arası bir sürede tamamlandığı görülmektedir. Ancak şuan içinde bulunduğumuz sıkıntılı zamanlar, aşı çalışmalarındaki kural ve kaidelerin de gevşetilmesi ile bir yıl gibi önemli derecede kısa bir süre içerisinde tamamlanmış görülüyor. Aşı çalışmalarında hızı sağlayanın, gevşetilen kurallar olduğunu söylemek kesinlikle yanlış olacaktır. İçerisinde bulunduğumuz zaman teknolojinin son derece ileri boyutlara ulaştığı dönemler olarak göze çarpıyor. Bu Covid-19 aşısı çalışmalarında kaynak seferberliği yapılması ile aşı çalışmalarında hızı da beraberinde getiriyor.

Covid-19 aşısı çalışmalarında bir yıl gibi kısa bir sürede ilk olumlu haberleri duyulan aşı Pfizer BioNTech firmalarının ortak geliştirdiği aşı. BioNTech’ şirketinin başında Almanya’da doğup büyümüş olan Türk bir çift bulunuyor. Çiftin ikisinin de alileri Türkiye’den Almanya’ya göç eden aileler. Çiftin kurmuş olduğu şirket, başta kanser ilaçları olmak üzere bir dizi ileri biyoteknoloji ürünü geliştirmekte. Koronavirüs İlaç Geliştirme Çalışmaları ile aşı üretimi konusunda Covid-19 için başı çeken firma BioNTech olarak ön plana çıkmakta. Özellikle %90 etkili Covid-19 aşısı duyurusu ile şirketin hisseleri oldukça fazla pirim yapmış bulunmakta. Şirketi yöneten çift Almanya’nın en zengin kişileri arasına şimdiden girdi bile.

mRNA’ya Dayalı Aşı

%90 etkili Covid-19 aşısı olarak duyurulan aşı, mRNA tabanlı olarak çalışıyor. Geliştirilen aşı Covid-19 virüsünün genetik materyalini taşımakta. mRNA tabanlı olarak çalışan sistem, virüsün genetik materyalini metabolizmaya aktarıyor ancak enfeksiyona sebebiyet veriyor. Yani virüsün genetik bilgisi hastalığa sebep olmadan tanıtılıyor. Bunun sonucunda da bu genetik materyale karşı antikor geliştirmesi bekleniyor. %90 etkili Covid-19 aşısı bu şekilde çalışıyor. Aşının belli zaman aralıklarında iki kere uygulanması söz konusu.

Covid-10 aşısı ve aşı keşif çalışmaları
Covid-19 Aşısı ve Aşı Çalışmaları

Deneyler Nasıl Yapıldı? %90 Etkili Olduğunu Gösteren Veri Nedir?

İlaçlar ve aşılar ilk keşif çalışmalarından piyasaya sürülme aşamasına kadar bir dizi testlerden geçmektedir. İlk olarak teorik çalışmalar ve sonrasında gelen in vitro ve in vivo çalışmalar bu testleri oluşturmaktadır. Bir ilaç keşfinin nasıl olduğunu örneklerle öğrenmek için Antimalaryal İlaçlar – Yapı Bazlı İlaç Tasarımı adlı yazı size yardımcı olacaktır. Etkili olan bileşik teorik hesaplamalar yardımıyla desteklenerek bulunacağı gibi direkt olarak in vitro taramalarla da bulunabilir. Ancak bu oldukça maliyetlidir.

Etkili bileşik tespit edildikten sonra laboratuvar ortamında in vitro testleri yapılır. in vitro testler bileşiğin laboratuvar ortamında denenmesinin bir bölümü oluşturur. in vitro testlerin başarılı olması sonucunda in vivo testlere geçilir. in vivo deneyler canlının kendisinde yapılan deneylerdir. Yani ilaç bir insana zerk edilmek suretiyle belli zaman aralıklarında etkileri değerlendirilerek uzun süre izlenir. Bir aşı çalışmasında da tam olarak bunlar olur.

%90 etkinin elde edildiği deney Covid-19 aşısı olarak geliştirilen yapının in vivo deneylerinde elde edilen verilerdir. Bu deneyde denekler iki gruba ayrılır ve birinci gruba içerisinde etkili madde olmayan diğerinde işe etkili madde olan uygulama yapılmıştır. Bunun sonucunda birinci grubun Covid-19 hastalığına yakalanma oranı değişmezken, ikinci grup Covid-19 hastalığına %90 oranında daha az yakalanmıştır. Bölge bazlı çalışmalar ve diğer tr aşılar hakkında daha fazla bilgi edinmek için tıklayın: Serious adverse events associated with yellow fever 17DD vaccine in Brazil: a report of two cases

%90 Etkili Covid-19 Aşısı Yeterli mi?

“%90” bu gibi çalışmalarda oldukça yüksek bir oran olarak karşımıza çıkmakta. Bu gün her yıl değiştirilmesi ve yenilenmesi gereken grip yani İnfluenza Aşısı etkili olması itibari ile %80 civarında bir başarıya sahiptir. Bu yüzden %90 gibi bir oran oldukça yüksek bir rakamdır. Bu veriler aşının büyük oranda etkili olacağını göstermektedir. Başarı oranını değiştiren bazı etmenler aşının %100 başarılı olma şansını doğal olarak engellemektedir. Afrika’da yaşayan bir birey ile Amerika’da yaşayan bir biray aynı genetik özelliklere ve yapıya doğal olarak sahip değildir.

Bölgeden bölgeye değişen genetik faktörler sadece aşı değil ilaçlar içinde bu oranı değiştirmektedir. BioNTech firmasının Pfizer firması ile ortaklaşa yaptığı bu Covid-19 aşısı da farklı bölgelere göre deneyleri yapılan bir aşıdır. %90 etkili olan bu aşının ne zaman piyasaya çıkacağı ve kitlesel uygulamaya başlayacağı kesin olmamak ile birlikte Şubat ve Mart ayları işaret edilmektedir.

Aşı Nedir? Aşı ve Bağışıklık Sistemi ve Covid-19 Aşısı

Hiç şüphesiz bu aşının geliştirildiği ülkeler dağıtım ve uygulamada öncelik sahibi olacaktır. Kıt kaynakların etkili kullanımından aşının geliştirildiği ülkeler hem kendi “haklarını talep” edecek hem de depolama ve ulaştırma gibi lojistik giderlerden daha avantajlı faydalanacaktır. Aşının -80 santigrad derece gibi sıcaklıklarda muhafaza ve taşınma işlerinin büyük bir sorun oluşturacağı düşünülürse aşıdan önce “gelişmiş ülke” statüsündeki devletlerin faydalanacağı düşünülebilir. Sonuç olarak %90 etkili Covid-19 aşısı tüm onayları alsa ve kitlesel uygulamaya hemen geçilse bile her ülke eşit oranda bu olanaktan faydalanamaya bilir.

Covid-19 Aşılarının Birbirinden Farkı

Salgının patlak vermesi ile beraber pek çok aşı çalışması büyük oranda eş zamanlı olarak başladı. Bu gelişen teknoloji ile beraber aşı keşif çalışmalarının da hızla ilerlemesini sağladı ve pek çok aşı aynı anda bulundu. Pek çok farklı aşı bulunması aşılar arasındaki farkları gündeme getirdi. Bu farklar arasında özellikle aşıların bir birinden farklı yan etkiler göstermesi gelse de uygulama düzeyinde her ülke en etkili aşıyı kitlesel olarak uygulamak istiyor. Aşıların birbirinden farkını aşağıdaki videodan örenebilirsiniz.

Aşıların geliştirme maliyetleri ve ham madde gereksinimleri olması, belirli maliyet sorunlarının beraberinde geldiği anlamına gelmektedir. Aşıların etkileri, yan etkileri ve fiyatlarının birbirinden faklı olması ve üretimin belirli ölçeklerde yapılabilmesi fiyatları belirleyen ana etkenler olarak karşımıza çıkmaktadır.

(Visited 59 times, 1 visits today)
Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , Last modified: 29 Kasım 2020
Close
%d blogcu bunu beğendi: