Covid-19 mutasyonu aslında sürekli ve durmaksızın oluşan bir durumdur. Burada önemli olan mutasyonun baskın hale gelmesi ve mutasyona uğramış bir şekilde çoğalma faaliyetlerinin gerçekleşmesidir. Ayrıca her mutasyon gözle görülür etkiler yaratmak zorunda değildir. Buraya kadar söylenenler Covid-19 virüsünün İngilitere’de ortaya çıktığı söylenen yeni varyantı için küçük bir açıklamadır.

Konuya daha ayrıntılı ve derinlemesine bakarsak, yine Covid-19 ile devam edebiliriz. Covid-19 virüsü, koronavirüs ailesinin bir üyesidir. Bu tür organizmaların taksonomi incelemesi ve kökeninin belirlenerek kategorilendirmesi mümkündür. Burada virüsün insan yapımı olmadığına dair kanıtlar bulunduğunu paratez içerisinde belirtelim. Mutasyon konusuna bakacak olursak, koronavirüs ailesi oldukça sık mutasyon geçiren ve mutasyona çok yatkın bir ailedir. Bu bilenen bir şeydir ve yeni bir bilgi değildir.

Mutasyon Her Zaman Olur

Mutasyon dediğimiz olgu her zaman olan ve durmaksızın devam eden bir olgudur ve sadece koronavirüs için değil pek çok canlıda olan bir olgudur. Yani buna “insan” da dahildir. İnsanda sayısız mutasyon şuan siz bu yazıları okurken dahi olmaktadır. Burada önemli olan bu mutasyonun baskın olması yani yaşamını devam ettirmesidir. Kanserli hücreler buna en iyi örnektir. Kanserli hücre dediğimiz şey baskın hale gelmiş mutasyona en iyi örnektir. Burada söz konusu olan kontrolsüz olarak hücre çoğalmasıdır. Canlı, hayat döngüsünü sürdürürken “bir şekilde” kontrolsüz hücre çoğalması konusunda uyarılır ve burada “bir şekilde” dediğimiz olgu baskın hale gelmiş mutasyondur. Kanser ile ilgili daha fazla bilgi almak için Docking ve Kanser Tedavisinde Kullanımı

Covid-19 mutasyonu da aynen buna benzer şekilde bir takım değişiklikler geçirmektedir. Burada, kanserdeki gibi kontrolsüz hücre çoğalmasından ziyade covid-19’un yapısındaki proteinlerde değişmedir. İngiltere’de raporlanan yeni varyantta bu değişim virüsün AC2 reseptörüne tutunduğu yapısında meydana gelmiştir.

Covid-19 Mutasyonu ve Yeni Varyantın Kolay Bulaşması

SARS-CoV-2, Coronaviridae ailesinin Betacoronavirus cinsinin yanı sıra diğer iki yakından ilişkili yüksek derecede patojenik virüs, SARS-CoV ve Orta Doğu solunum sendromu koronavirüsüne (MERS-CoV) aittir. SARS-CoV-2, iç nükleokapsid (N) proteinleri ve zar (M) ve zarf (E) proteinlerinden oluşan bir dış zarf tarafından kaplanan, 30 kb uzunluğunda pozitif duyarlı, tek sarmallı bir RNA genomuna sahiptir. başak (S) proteinlerinin yanı sıra. SARS-CoV gibi, SARS-CoV-2’nin S proteini, ortak reseptörlerine, anjiyotensin dönüştürücü enzim 2’ye (ACE2), reseptör bağlanma alanı (RBD) yoluyla bağlanarak konakçı hücrelere viral girişe aracılık eder.

İngiltere’deki yeni varyant covid-19 mutasyonu ile oluşan yeni bir takım değişikleri içermektedir. Bu değişikliklerin her zaman baskın olmadığını daha önce söylemiştik. Ancak bu sefer covid-19 mutasyonu baskın bir hal almış ve yaşam döngüsünü bu şekilde sürdürür hale gelmiş görünmekte. Bu mutasyonun virüsün bulaşma yollarından ilki olarak tabir edebileceğimiz AC2 reseptörüne bağlanmasını sağlayan bölgede olduğu bulundu. Burada değişen bazı amino asitler ve farklı konformasyonları söz konusu. Bu bölüm vürüsün reseptöre tutunmasını kolaylaştırıyor.

covid-19 mutasyonu görsel
SARS-CoV-2 genomunun ve MASCp6’da tanımlanan tüm uyarlamalı mutasyonların şematik diyagramı. Ana IME-BJ05 suşu ve N501Y mutasyonuna bitişik MASCp6 suşunun amino asit sekansları gösterilmektedir. (B) N501 (sol) veya Y501 kalıntısı (sağ) ile SARS-CoV-2 RBD (yeşil) ile kompleks halinde fare ACE2’nin (pembe) homoloji modellemesi. (C) SARS-CoV-2 ile enfekte farelerden akciğerde SARS-CoV-2 S proteininin (yeşil) ve fare ACE2’nin (kırmızı) kolokalizasyonu. Soldaki görüntüdeki kesikli kutu, sağdaki üç görüntüde büyütülür. (D) Her pasajda A23063T mutasyonunun oranı. Sıralı bazın ortalama kalite skoruna göre mutasyon eşiği% 1 olarak tanımlandı.
DOI: 10.1126/science.abc4730

Yukarıdaki görselde orta kısımda görülen N501 ve Y501 arasındaki bağlanma enerjilerine baktığımızda yeni varyantın bağlanma enerjisinin daha negatif bir değer aldığını tahmin edebilmekteyiz. Fark küçük görülebilir ancak sizin de tahmin edebileceğiniz gibi bu küçük fark virüsün yayılma oranını yüzde yetmiş civarında bir oranda arttırmakta. Daha negatife giden değer daha kolay tutunduğu anlamına gelmektedir.

Aşı ve İlaç Hala Etkili Mi?

Covid-19 mutasyonu sonucu virüs incelendiğinde meydana gelen değişikliğin “çok az” olduğu tespit edilmiş. Takribi yüzde bir civarında bir değşim olduğuna dair raporlar bulunmakta. Eğer değişim bu kadar az ise değişimin olduğu yer de önemli olmak ile birlikte süre gelen aşı ve ilaç çalışmaları neticesinde ortaya çıkarılan çeşitli tedavilerin hala etkili olacağı söylenmekte. Bu konu ile ilgili en hızlı veriler in vitro verilerle elde edilmekte. İnsan üzerinde denenmiş olması bu kadar hızlı sonuçlar elimize ulaşamazdı. Yani elimizde süregelen aşı ve ilaç çalışmalarının hala etkili olduğuna dair insanda denenmiş klinik bir çalışma yok. Bunun bu yazı yazılırken böyle olduğunu önemle belirtmek gerek, ileriki zamanlarda klinik çalışmalarla yeni varyantın özellikleri ve hem aşı hem de ilaç gibi tedavilerin etkinliği daha kesin olarak belirlenecektir. Şimdilik Favicovir, Hidroksiklorokin gibi tedavi de sıkça başvurulan ilaçların kullanımına devam edilebilceği öngörülüyor.

Şuan elimizdeki verilerle ise virüsün viral proteinlerinde ilaç ve aşı etkileşiminin olduğu bölgeler hala aynı görünmekte. Bundan dolayı kullanılan aşı ve ilaçların hala etkili olduğu söylenebilir. Ancak asıl olanın klinik çalışmalar olduğunu düşünürsek temkinli yaklaşmamız gerekebilir. Covid-19 mutasyonu dediğimiz olgunun durmak sızın devam eden bir olay olduğunu ancak her mutasyonun, hem baskın hale gelmesi hem de zararlı etkileri olmasının her zaman beklenemeyeceğiniz tekrar hatırlatmak isterim.

(Visited 330 times, 1 visits today)
Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , Last modified: 3 Ocak 2021
Close