Nisan 5, 2023

Metformin ve Yan Etkileri

Metformin, tip 2 diyabet hastalığının tedavisinde kullanılan bir ilaçtır. İnsülin duyarlılığını artırarak, karaciğerde glikoz üretimini azaltarak, kan şekeri seviyelerini düşürür.

Metformin, oral olarak alınır ve genellikle yemeklerle birlikte alınması önerilir. Ayrıca, bazı insanlar için kilo kaybına da yardımcı olabilir. Bu ilacın yan etkileri arasında mide bulantısı, ishal ve gaz gibi sindirim sorunları, nadir durumlarda laktik asidoz gibi ciddi yan etkiler yer alır.

Metformin, hamilelik sırasında kullanılmaması gereken bir ilaçtır ve bazı insanlar için kontrendikedir. Örneğin, böbrek hastalığı olan kişilerde ve karaciğer sorunları olan kişilerde kullanılmamalıdır. Ayrıca, alkol tüketimi sırasında ve bazı diğer ilaçlarla birlikte kullanıldığında da dikkatli olunmalıdır.

Tip 2 diyabetin tedavisindeki etkinliği nedeniyle, birçok ülkede en çok reçete edilen ilaçlardan biridir. Ancak, herhangi bir ilaçta olduğu gibi, metformin kullanmadan önce doktorunuza danışmanız önemlidir. Doktorunuz size en uygun tedavi seçeneğini belirleyebilir ve olası yan etkileri konusunda sizi bilgilendirebilir.

Tip 2 Diyabet

metformin ve yan etkileri, insülin direnci
Man preparing insulin diabetic syringe for injection – people diabetic health care concept

Tip 2 diyabet, vücuttaki hücrelerin insüline olan duyarlılığının azalması ve pankreasın yeterli miktarda insülin üretememesi sonucu oluşan bir metabolik hastalıktır. İnsülin hormonu, vücudun kan şekeri seviyesini kontrol etmek için gereklidir. Normalde, pankreas, yemeklerden sonra insülin salgılar ve bu hormon, kandaki glukozu hücrelere taşıyarak enerji sağlar. Ancak, tip 2 diyabet hastalarında, hücreler insüline yanıt vermeyi durdurur veya insüline dirençli hale gelirler. Bu nedenle, kan şekeri seviyeleri yükselir ve zamanla sağlık sorunlarına neden olabilir.

Tip 2 diyabetin belirtileri şunlardır:

  • Sık sık idrara çıkma
  • Susuzluk hissi
  • Yorgunluk
  • Bulanık görme
  • Yaraların geç iyileşmesi
  • İştah artışı
  • Kilo alımı
  • Bacaklarda uyuşma veya karıncalanma

Tip 2 diyabet tedavisi, yaşam tarzı değişiklikleri, diyet, egzersiz ve ilaç tedavisi gibi birçok farklı yöntemle yönetilebilir. Tedavi amaçları arasında kan şekeri seviyelerini kontrol etmek, kan basıncını yönetmek ve kolesterol seviyelerini kontrol etmek yer alır. İnsülin üretimini artıran ilaçlar veya insülin enjeksiyonları da gerekebilir.

Tip 2 diyabetin önlenmesi için, sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek önemlidir. Bu, düzenli egzersiz yapmak, sağlıklı bir diyet tüketmek, ideal vücut ağırlığını korumak ve sigara içmemek gibi faktörleri içerir. Eğer ailede tip 2 diyabet öyküsü varsa, düzenli tıbbi kontroller ve kan şekeri testleri yaptırmak da önemlidir.

Vücuttaki hücrelerin insüline olan duyarlılığını artırarak ve karaciğerde glikoz üretimini azaltarak, kan şekeri seviyelerini düşürür.

Normalde, yiyeceklerden alınan karbonhidratlar sindirildikten sonra glikoz haline gelir ve kana karışır. Bu kan şekeri, pankreastan salgılanan insülin hormonu tarafından hücrelere taşınır ve enerji için kullanılır. Ancak, tip 2 diyabet hastalarında, hücreler insüline duyarsız hale gelir ve karaciğer de glikoz üretimini kontrol edemez. Bu nedenle, kan şekeri seviyeleri yüksek kalır ve zamanla ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Metformin, hücrelerin insüline olan duyarlılığını artırarak, glikozun hücrelere taşınmasını ve enerji için kullanılmasını kolaylaştırır. Ayrıca, karaciğerde glikoz üretimini azaltarak, kan şekeri seviyelerini düşürür. Bu şekilde, tip 2 diyabet hastalarında kan şekeri seviyelerini kontrol altında tutarak, diğer sağlık sorunlarının önüne geçebilir.

Metformin ayrıca, bir protein kinaz olan AMP-aktive protein kinaz (AMPK) üzerinde de etkilidir. Bu protein kinaz, hücrelerin enerji üretiminde rol oynayan bir enzimdir. Metformin, AMPK’nın aktifleşmesine ve hücrelerin enerji üretimini artırmasına yardımcı olur. Bu şekilde, hücrelerin daha verimli bir şekilde enerji üretmesini sağlar.

Metformin Yan Etkileri

Metformin, genellikle iyi tolere edilir ve yan etkileri çoğu zaman hafiftir. Ancak, bazı insanlar için yan etkiler daha şiddetli olabilir. En sık görülen yan etkiler şunlardır:

  • Mide bulantısı
  • Karın ağrısı
  • İshal
  • Gaz
  • Tat bozukluğu

Bu yan etkiler genellikle hafif ve geçici olur ve ilacın dozunun düzenlenmesiyle veya ilacın yemeklerle birlikte alınmasıyla azaltılabilir.

Nadir durumlarda, metformin ciddi yan etkilere neden olabilir. Bu yan etkiler arasında şunlar yer alır:

  • Laktik asidoz: Bu, kan pH seviyesindeki tehlikeli bir düşüşle karakterize bir durumdur. Bu durum ciddi ve potansiyel olarak hayatı tehdit edebilir. Ancak, laktik asidoz nadir bir yan etkidir ve genellikle metformin doğru şekilde kullanıldığında meydana gelmez.
  • Vitamin B12 eksikliği: vücudun B12 vitamini emilimini azaltarak bu vitamini eksikliğine neden olabilir. Bu eksiklik, sinir hasarı, anemi ve diğer sağlık sorunlarına neden olabilir.
  • Karaciğer problemleri: Nadir durumlarda, metformin karaciğer sorunlarına neden olabilir. Bu nedenle, karaciğer hastalığı olan kişiler metformin kullanmadan önce doktorlarına danışmalıdır.

Metformin, hamilelik sırasında kullanılmaması gereken bir ilaçtır. Ayrıca, bazı insanlar için kontrendikedir. Örneğin, böbrek hastalığı olan kişilerde kullanılmamalıdır. Alkol tüketimi sırasında ve bazı diğer ilaçlarla birlikte kullanıldığında da dikkatli olunmalıdır. Başka ilaçlar için Sertralin ve Yan Etkileri, Amlodipin ve Yan Etkileri gibi yazılarımızı inceleyebilirsiniz.

Aşağıda, tip 2 diyabet hakkında bazı akademik kaynaklar ve linkler yer almaktadır:

  1. International Diabetes Federation. (2019). IDF Diabetes Atlas, 9th edn. Brussels, Belgium: International Diabetes Federation. [https://www.diabetesatlas.org/upload/resources/material/20200302_133351_IDFATLAS9e-final-web.pdf]
  2. American Diabetes Association. (2021). Standards of Medical Care in Diabetes. Diabetes Care, 44(Supplement 1), S1-S232. [https://care.diabetesjournals.org/content/diacare/suppl/2020/12/08/44.Supplement_1.DC1/DC_44_S1_final.pdf]
  3. World Health Organization. (2021). Diabetes. [https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diabetes]
  4. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. (2021). Diabetes, Heart Disease, and Stroke. [https://www.niddk.nih.gov/health-information/diabetes/overview/preventing-problems/heart-disease-stroke]
  5. Centers for Disease Control and Prevention. (2021). National Diabetes Statistics Report, 2020. [https://www.cdc.gov/diabetes/pdfs/data/statistics/national-diabetes-statistics-report.pdf]
  6. Harvard T.H. Chan School of Public Health. (2021). The Nutrition Source: Diabetes. [https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/disease-prevention/diabetes-prevention/]

Bu kaynaklar, tip 2 diyabet hakkında güncel ve bilimsel olarak desteklenen bilgileri sağlamaktadır. Ayrıca, diğer akademik kaynaklara ve makalelere de ulaşmak için PubMed, Google Scholar veya üniversitelerin kütüphane sistemleri gibi kaynakları kullanabilirsiniz.

(Visited 143 times, 1 visits today)

Subscribe to the newsletter

Fames amet, amet elit nulla tellus, arcu.

Leave A Comment


The reCAPTCHA verification period has expired. Please reload the page.

(Visited 143 times, 1 visits today)